Tết Đoan Ngọ năm sau con sẽ có bánh ú

Tôi biết vì tôi đã nhìn đồng hồ trên tường ba lần.

Căn phòng không lớn. Tường sơn màu trắng ngà, trên bàn đặt một bình nước lọc, vài chiếc cốc giấy và một hộp khăn giấy đã mở. Cửa sổ nhìn xuống con đường bên dưới, xe cộ qua lại rất bình thường, như thể cuộc hôn nhân đang bị đặt lên bàn này chẳng liên quan gì đến thế giới ngoài kia.

Tôi ngồi thẳng lưng, trên đầu gối đặt một tập hồ sơ dày.

Bên trong có đơn ly hôn, bảng chi phí nuôi dưỡng Đường Đường, xác nhận thử việc của tôi, lịch học bán trú của con, bản sao tin nhắn, ảnh chụp màn hình, ghi âm đã sao lưu, cùng những tài liệu về căn hộ và tài sản sau hôn nhân.

Trước đây, khi nhắc đến hai chữ ly hôn, tôi sẽ thấy tim mình co lại.

Hôm nay, tôi chỉ thấy bình tĩnh.

Đặng Minh Khải đẩy cửa bước vào, trên người vẫn là bộ vest công sở quen thuộc. Anh ta nhìn tôi một cái, ánh mắt dừng ở tập hồ sơ trên đầu gối tôi, sắc mặt lập tức trầm xuống.

Người hòa giải mời anh ta ngồi.

Anh ta không ngồi ngay, mà nhìn tôi, giọng nén giận:

“Em nhất định phải làm đến mức này?”

Câu này mấy ngày qua anh ta đã hỏi rất nhiều lần.

Ở cổng trường mẫu giáo, anh ta hỏi.

Trong điện thoại, anh ta hỏi.

Trong tin nhắn lúc nửa đêm, anh ta cũng hỏi.

Giống như người đẩy mọi thứ đến đây là tôi.

Không phải người mẹ chồng tự ý đem hết năm mươi chiếc bánh ú đi.

Không phải người bà nội mắng cháu gái là con gái thì không đáng nuông chiều.

Không phải người chồng nghe con gái bị tổn thương mà vẫn nói “chỉ là vài câu”.

Không phải nhà họ Đặng dùng video, nhóm chat, họ hàng và cả trường mẫu giáo để ép tôi cúi đầu.

Tôi nhìn anh ta, bình tĩnh đáp:

“Đúng.”

Đặng Minh Khải ngồi xuống đối diện tôi, môi mím chặt.

Người hòa giải xem qua đơn rồi nói vài câu theo quy trình, hỏi hai bên có thật sự không còn khả năng hàn gắn không.

Đặng Minh Khải gần như lập tức nói:

“Tôi không đồng ý ly hôn.”

Tôi không bất ngờ.

Mấy ngày qua, anh ta luôn như vậy.

Không ký.

Không thừa nhận lỗi.

Không chịu để mẹ anh ta ở nhà Đặng Minh Thành lâu.

Cũng không muốn Đường Đường theo tôi.

Anh ta không đồng ý ly hôn, không phải vì bỗng nhiên yêu tôi sâu nặng.

Tôi hiểu rất rõ.

Anh ta sợ mất mặt.

Sợ đồng nghiệp biết trưởng phòng Đặng bị vợ ly hôn vì mẹ chồng thiên vị cháu trai.

Sợ căn nhà không còn ai nấu cơm, dọn dẹp, chăm mẹ, nhớ từng lịch tiêm phòng của con.

Sợ người ngoài nói anh ta làm chồng, làm cha thất bại.

Sợ nếu Đường Đường theo tôi, anh ta phải cấp dưỡng hằng tháng, lại còn bị chứng minh năm năm qua anh ta gần như không chăm con.

Càng sợ hơn, là Phan Thục Mai không còn chỗ quay về.

Anh ta nói với người hòa giải:

“Chúng tôi chỉ là mâu thuẫn gia đình nhỏ. Vợ tôi gần đây cảm xúc không ổn định, bị bạn bè xúi giục. Tôi nghĩ chưa cần ly hôn.”

Tôi nghe đến hai chữ “xúi giục”, bỗng thấy rất mệt.

Trước đây, khi tôi nhịn nhục, đó là tôi hiểu chuyện.

Bây giờ, khi tôi muốn rời đi, lại thành bị người khác xúi giục.

Hình như trong mắt Đặng Minh Khải, tôi chưa từng có khả năng tự đưa ra lựa chọn cho đời mình.

Tôi mở tập hồ sơ, lấy ra một bản ghi chép.

“Đây là danh sách những lần tôi đề nghị anh xử lý mâu thuẫn mẹ chồng — con dâu trong năm năm qua. Đây là tin nhắn anh trả lời: ‘Em nhịn một chút’, ‘Mẹ già rồi’, ‘Đừng so đo’, ‘Em ở nhà cả ngày có gì mà mệt’. Tôi đã nhịn theo lời anh năm năm. Bây giờ tôi không muốn nhịn nữa.”

Người hòa giải nhận tài liệu, xem qua.

Đặng Minh Khải cau mày:

“Em ghi lại mấy chuyện này làm gì? Vợ chồng sống với nhau, ai lại tính từng câu?”

Tôi nhìn anh ta.

“Nếu anh từng nghe một câu trong số đó, tôi đã không cần ghi lại nhiều như vậy.”

Anh ta cứng họng.

Buổi hòa giải đầu tiên kết thúc trong bế tắc.

Đặng Minh Khải không ký.

Tôi cũng không lùi.

Tôi biết chuyện này sẽ không thể kết thúc trong một ngày.

Nhưng tôi không còn gấp.

Trước đây, tôi sợ kéo dài.

Sợ mình mệt.

Sợ nhà họ Đặng làm ầm ĩ.

Bây giờ tôi hiểu, một cuộc đời bị mài mòn suốt năm năm, không thể trông chờ vài tờ giấy là cắt đứt ngay lập tức. Tôi chỉ cần đi từng bước, chắc từng bước.

Mà trong lúc Đặng Minh Khải cố kéo dài, nhà Đặng Minh Thành bắt đầu loạn thật sự.

Ban đầu, Dư Giai Lệ còn đăng vòng bạn bè tỏ vẻ hiếu thuận.

“Dù có chuyện gì xảy ra, mẹ vẫn là mẹ. Người làm con phải biết chăm sóc người lớn.”

Bên dưới có vài người khen cô ta hiểu chuyện.

Nhưng bài đăng ấy chưa được ba ngày đã biến mất.

Lý do rất đơn giản.

Phan Thục Mai không phải một bà mẹ chồng chỉ cần một chiếc giường là đủ.

Ở nhà tôi, bà quen sáng dậy có cháo nóng, trưa có món mềm, tối có canh thanh đạm. Quần áo có người giặt, thuốc có người chia sẵn, trái cây có người gọt. Bà đau vai, tôi xoa dầu. Bà muốn đi khám, tôi gọi xe. Bà muốn gọi điện khoe với họ hàng, tôi đứng bên cạnh đưa nước.

Tôi từng làm những việc đó nhiều đến mức chính tôi cũng tưởng chúng rất đơn giản.

Đến khi đổi thành Dư Giai Lệ làm, cô ta mới biết, chăm một người già không chỉ là chụp ảnh đăng mạng.

Sáng, Phan Thục Mai chê cháo cô ta nấu quá đặc.

Trưa, bà chê cá hấp tanh, thịt kho quá mặn.

Chiều, bà nói Tiểu Hạo xem máy tính bảng nhiều quá, nhưng lại không chịu chơi với cháu, chỉ ngồi trên sofa sai Dư Giai Lệ rót nước.

Tối, bà lục tủ lạnh, mắng con dâu mua sữa chua đắt tiền:

“Ở nhà không kiếm được mấy đồng, tiêu tiền thì giỏi. Con dâu bây giờ đúng là không biết tiết kiệm.”

Dư Giai Lệ ban đầu còn nhịn.

Vì chính cô ta từng nói người một nhà không nên tính toán.

Vì chính cô ta từng đăng bài tỏ vẻ mình hiếu thuận hơn tôi.

Nhưng qua một tuần, cô ta bắt đầu không chịu nổi.

Có lần, tôi đang ở công ty đối chiếu hóa đơn thì điện thoại hiện tên Dư Giai Lệ.

Tôi nhìn màn hình một lúc rồi nghe máy.

Giọng cô ta mềm hơn trước rất nhiều:

“Chị dâu, chị đang bận không?”

“Có việc gì?”

Cô ta cười gượng:

“Cũng không có gì. Em chỉ muốn hỏi… dạo này chị với anh cả thế nào rồi?”

Tôi không đáp.

Cô ta im vài giây, cuối cùng vẫn nói vào trọng điểm:

“Chị dâu, dù sao mẹ vẫn quen ở chỗ chị hơn. Nhà em nhỏ, Tiểu Hạo còn bé, mẹ ở đây thật sự không tiện lắm. Hay là chị đón mẹ về vài hôm? Đợi mọi người bình tĩnh rồi tính tiếp.”

Tôi đặt bút xuống.

“Không phải cô nói người một nhà không nên tính toán sao? Vậy bây giờ đến lượt cô hiếu thuận rồi.”

Đầu dây bên kia lập tức im lặng.

Tôi nói tiếp:

“Năm năm qua tôi chăm mẹ, cô chỉ cần thỉnh thoảng đăng bài khen mẹ hiền, khen nhà chồng hòa thuận. Bây giờ mẹ ở nhà cô mới hơn một tuần, cô đã thấy không tiện. Giai Lệ, những gì cô không chịu nổi một tuần, tôi đã chịu năm năm.”

Dư Giai Lệ nghẹn giọng:

“Nhưng chị dâu, chị làm vậy khác nào ép em…”

“Tôi không ép cô.” Tôi ngắt lời. “Tôi chỉ trả lại cho cô đúng thứ cô từng nói là tình thân.”

Nói xong, tôi cúp máy.

Tôi không thấy hả hê.

Chỉ thấy rất rõ ràng.

Có những nỗi khổ, người ngoài đứng nhìn sẽ bảo nhỏ nhặt.

Chỉ khi nó rơi lên chính đầu họ, họ mới biết mỗi bữa cháo, mỗi câu chê bai, mỗi lần bị sai khiến đều có trọng lượng.

Vài ngày sau, tôi nghe Lạc Kỳ kể Dư Giai Lệ và Đặng Minh Thành cãi nhau rất lớn.

Phan Thục Mai chê Dư Giai Lệ chăm cháu không khéo, nói Tiểu Hạo bị mẹ chiều hư. Dư Giai Lệ cãi lại, bảo nếu bà thấy cô làm không tốt thì tự làm. Phan Thục Mai tức đến gọi Đặng Minh Khải, khóc rằng con dâu út hỗn láo, vẫn là ở nhà con cả thoải mái hơn.

Đặng Minh Thành cũng gọi cho Đặng Minh Khải, nói gần đây khách hàng nhiều, vợ chồng hắn không có thời gian chăm mẹ, hay để mẹ về nhà anh cả trước.

Đặng Minh Khải lại tìm tôi.

Lần này, anh ta đứng dưới công ty tôi.

Tôi tan làm lúc sáu giờ mười. Vừa ra khỏi tòa nhà đã thấy anh ta đứng cạnh bồn hoa, trên tay cầm một túi giấy.

Trước đây mỗi lần anh ta mua gì cho tôi, thường là sau khi xảy ra mâu thuẫn. Một hộp bánh, một ly trà sữa, một phong bao nhỏ. Như thể chỉ cần đưa chút đồ, mọi chuyện có thể được phủ qua.

Tôi dừng lại cách anh ta vài bước.

“Có việc gì?”

Đặng Minh Khải nhìn tôi.

Ánh mắt anh ta lướt qua áo sơ mi, thẻ nhân viên tạm thời trên cổ tôi, túi tài liệu trong tay tôi. Có lẽ lúc này anh ta mới thật sự nhìn thấy dáng vẻ tôi đi làm.

Không phải người phụ nữ mặc tạp dề đứng trong bếp.

Không phải người cúi đầu hỏi tối nay anh muốn ăn gì.

Không phải người mỗi lần anh về muộn chỉ biết hâm lại canh.

Anh ta đưa túi giấy tới.

“Anh mua ít bánh ngọt. Em từng thích tiệm này.”

Tôi không nhận.

“Nếu chỉ để đưa bánh thì không cần.”

Tay anh ta khựng lại.

Một lúc sau, anh ta hạ giọng:

“Vân An, anh biết mấy năm qua em vất vả. Trước đây anh… có thể thật sự không để ý đủ.”

Tôi nhìn anh ta, không nói.

Anh ta tiếp tục:

“Mẹ già rồi, tính tình cố chấp. Bà nói chuyện khó nghe, nhưng không có ác ý. Anh sẽ nói với mẹ, bảo mẹ sửa. Em đón mẹ về trước được không? Nhà Minh Thành bên đó thật sự không tiện.”

Hóa ra vẫn là chuyện đó.

Tôi bỗng thấy lòng mình bình thản đến lạ.

Nếu là trước đây, nghe anh ta nói “anh biết em vất vả”, có lẽ tôi sẽ mềm lòng.

Vì năm năm qua, tôi chờ câu ấy quá lâu.

Chờ đến mức chỉ cần anh ta nói ra, tôi đã muốn tự lừa mình rằng mọi hy sinh đều đáng.

Nhưng bây giờ, tôi đã biết câu ấy đến muộn rồi.

Muộn đến mức Đường Đường đã học được cách hỏi “có đắt không mẹ”.

Muộn đến mức con bé bị bà nội mắng là con gái tham ăn.

Muộn đến mức anh ta chạy đến cổng trường, câu đầu tiên vẫn là trách tôi làm loạn.

Tôi nói:

“Bà ấy già, không có nghĩa là con gái tôi phải chịu tổn thương.”

Đặng Minh Khải nhíu mày.

“Anh đã nói sẽ bảo mẹ sửa.”

“Năm năm qua anh bảo vệ tôi và Đường Đường được mấy lần?”

Anh ta im lặng.

Tôi hỏi tiếp:

“Ngày Đường Đường muốn ăn hải sản, anh mắng con bé đòi hỏi. Nhưng sau đó anh mời cả nhà Minh Thành đi ăn. Lúc đó anh bảo vệ con chưa?”

Mặt anh ta hơi cứng.

“Khi mẹ anh nói Đường Đường là con gái, không cần học nhiều, anh bảo trẻ con không hiểu gì. Lúc đó anh bảo vệ con chưa?”

Anh ta không đáp.

“Khi mẹ anh đến trường mẫu giáo muốn tự ý đón con đi, anh chạy đến không hỏi con có sợ không, chỉ trách tôi làm mất mặt. Lúc đó anh bảo vệ con chưa?”

Gió chiều thổi qua, túi giấy trong tay anh ta kêu sột soạt.

Tôi nhìn anh ta.

“Đặng Minh Khải, anh không phải không biết mẹ anh sai. Anh chỉ quen để tôi chịu.”

Anh ta mím môi.

Rất lâu sau mới nói:

“Anh có thể bù đắp.”

Tôi lắc đầu.

“Có những thứ không bù bằng một hộp bánh được.”

Nói xong, tôi đi lướt qua anh ta.

Anh ta gọi tôi từ phía sau:

“Vân An, chúng ta thật sự không còn cơ hội sao?”

Tôi dừng lại, nhưng không quay đầu.

“Cơ hội của anh đã nằm trong năm năm tôi nhịn đó. Anh dùng hết rồi.”

Vụ ly hôn kéo dài gần ba tháng.

Trong ba tháng ấy, tôi vừa đi làm, vừa chăm Đường Đường, vừa hoàn thiện hồ sơ.

Ban đầu công việc không dễ.

Tôi từng nhập sai định dạng hóa đơn, từng bị phần mềm kế toán mới làm cho rối tung, từng vì đón con muộn mà vừa xin lỗi cô giáo vừa ôm Đường Đường chạy dưới mưa. Có những tối con ngủ rồi, tôi còn ngồi trước máy tính học lại hàm Excel, đối chiếu chứng từ, sửa lỗi trong bảng kê.

Tôi không trở nên mạnh mẽ chỉ sau một đêm.

Tôi vẫn mệt.

Vẫn sợ.

Vẫn có lúc nhìn số dư tài khoản mà lo lắng.

Nhưng khác với trước đây, mỗi ngày mệt mỏi đều đang đưa tôi và Đường Đường ra xa nhà họ Đặng thêm một chút.

Lạc Kỳ giới thiệu cho tôi vài việc sổ sách nhỏ ngoài giờ. Không nhiều tiền, nhưng đủ để tôi có thêm tự tin.

Mẹ ruột tôi thỉnh thoảng đến đón Đường Đường giúp. Mỗi lần Đường Đường được bà ngoại đón, con bé đều líu ríu kể chuyện ở lớp. Bà ngoại nghe rất kiên nhẫn, không bao giờ nói con bé nói nhiều.

Dần dần, Đường Đường bắt đầu cười nhiều hơn.

Con bé không còn hỏi ăn món này có bị mắng không.

Không còn giấu đồ ăn ngon lại vì sợ “em Tiểu Hạo thích hơn”.

Có một lần, tôi mua cho con một hộp dâu tây. Đường Đường cầm quả dâu lớn nhất đưa cho tôi:

“Mẹ ăn trước đi.”

Tôi hỏi:

“Sao con không ăn?”

Con bé nhỏ giọng:

“Con sợ ăn quả to nhất không tốt.”

Tôi ôm con vào lòng, đưa quả dâu lại cho con.

“Trong nhà mình, con có thể ăn quả to nhất.”

Đường Đường nhìn tôi, sau đó cắn một miếng rất nhỏ.

Rồi con bé cười.

Nụ cười ấy khiến tôi càng chắc chắn: lựa chọn ly hôn của tôi không phải phá nhà.

Mà là cứu con khỏi một nơi đã dạy nó không dám nhận phần của mình.

Buổi làm thủ tục cuối cùng, Đặng Minh Khải vẫn muốn tranh quyền nuôi con.

Anh ta nói trước mặt người phụ trách:

“Tôi có thu nhập ổn định hơn. Cô ấy mới đi làm lại, còn đang thử việc, điều kiện kinh tế không bằng tôi.”

Tôi mở hồ sơ, từng thứ đặt lên bàn.

Bảng chi phí nuôi Đường Đường từ nhỏ đến lớn.

Lịch đưa đón con trong năm năm.

Tin nhắn chứng minh những lần Đặng Minh Khải vắng mặt khi con sốt, khi họp phụ huynh, khi biểu diễn văn nghệ.

Ghi âm Phan Thục Mai xúc phạm Đường Đường.

Biên bản xác nhận từ trường mẫu giáo về việc Phan Thục Mai tự ý đến đón trẻ khi không có quyền.

Xác nhận công việc của tôi sau thời gian thử việc, vì tôi đã được giữ lại làm chính thức.

Kế hoạch chăm sóc con sau ly hôn, bao gồm nơi ở, trường học, người hỗ trợ đón trẻ và lịch sinh hoạt.

Cuối cùng, tôi đặt lên bàn một tờ giấy Đường Đường tự vẽ.

Hai mẹ con nắm tay nhau trước một căn nhà nhỏ. Trên đó có dòng chữ nguệch ngoạc:

Con muốn ở với mẹ.

Tôi không dùng bức tranh như vũ khí.

Tôi chỉ muốn người lớn trong căn phòng này biết, đứa trẻ mà họ tranh giành cũng có trái tim, có ký ức và có lựa chọn của riêng mình.

Đặng Minh Khải nhìn bức tranh, tay đặt trên bàn chậm rãi siết lại.

Anh ta khàn giọng:

“Đường Đường thật sự nói vậy?”

Tôi nhìn anh ta.

“Anh nghe con nói ở cổng trường rồi.”

Anh ta cúi đầu.

Lần đầu tiên, tôi thấy vai anh ta sụp xuống.

Nhưng đã muộn.

Cuối cùng, quyền nuôi Đường Đường thuộc về tôi.

Đặng Minh Khải phải cấp dưỡng hằng tháng theo thỏa thuận. Căn hộ chung đứng tên hai vợ chồng được xử lý theo phần tài sản chung. Tôi không cố giữ căn nhà ba phòng ngủ ấy.

Nơi đó có quá nhiều tiếng mắng.

Quá nhiều bữa cơm nguội.

Quá nhiều lần Đường Đường đứng sau lưng tôi, không dám nói mình muốn gì.

Tôi nhận phần thuộc về mình, thuê một căn hộ nhỏ hơn gần trường của Đường Đường và gần công ty hơn.

Căn hộ chỉ có hai phòng ngủ.

Phòng khách nhỏ.

Bếp cũng nhỏ.

Nhưng cửa sổ hướng về phía đông, buổi sáng có nắng chiếu vào. Ban công đủ đặt vài chậu cây bạc hà và húng quế. Đường Đường chọn rèm cửa màu vàng nhạt, nói như vậy buổi sáng tỉnh dậy sẽ giống có mặt trời trong nhà.

Ngày chuyển nhà, tôi không mang theo nhiều thứ.

Vài bộ quần áo.

Sách vở của Đường Đường.

Con gấu bông nhỏ.

Máy tính cũ.

Một chiếc nồi.

Và cái hộp đựng dây lạt màu hồng còn sót lại từ Tết Đoan Ngọ năm ấy.

Đặng Minh Khải đến tìm tôi vài lần sau ly hôn.

Lần đầu, anh ta đứng dưới căn hộ mới, nói muốn gặp Đường Đường. Tôi để con gặp anh ta ở khu vui chơi dưới nhà, trong tầm nhìn của tôi.

Đường Đường lễ phép gọi ba, nhưng không còn chạy về phía anh ta như trước.

Anh ta mua cho con một hộp lego rất lớn.

Đường Đường nhìn hộp đồ chơi, hỏi:

“Ba, con có thể đổi thành sách vẽ không?”

Đặng Minh Khải sững lại.

Trước đây, anh ta chưa từng biết con thích vẽ hơn lego.

Sau lần đó, anh ta đứng rất lâu dưới gốc cây, không nói gì.

Lần thứ hai, anh ta đến một mình.

Tôi vừa tan làm, trên tay cầm túi rau mua ở siêu thị. Anh ta nhìn tôi một lúc, bỗng nói:

“Em gầy đi rồi.”

Tôi đáp:

“Nhưng khỏe hơn trước.”

Anh ta cúi đầu cười khổ.

“Anh biết sai rồi.”

Tôi im lặng.

Anh ta nói tiếp:

“Sau khi em đi, anh mới biết trong nhà có bao nhiêu việc. Mẹ ở bên Minh Thành suốt ngày cãi nhau. Giai Lệ nói không chịu nổi nữa. Minh Thành trách anh đẩy mẹ sang đó. Anh về căn nhà cũ, mở tủ lạnh ra chẳng có gì. Đường Đường không ở đó, nhà cũng không giống nhà.”

Tôi nhìn anh ta.

Có lẽ đây là lần đầu tiên anh ta thật sự nhìn thấy những việc trước đây tôi làm.

Nhưng anh ta nhìn thấy không phải vì bỗng nhiên hiểu tôi.

Mà vì không còn ai làm thay anh ta nữa.

Anh ta khàn giọng:

“Vân An, anh biết sai rồi. Chúng ta có thể bắt đầu lại không?”

Gió thổi qua hành lang, mang theo mùi thức ăn từ nhà ai đó.

Tôi từng tưởng nếu có một ngày Đặng Minh Khải nói câu này, tôi sẽ khóc.

Sẽ thấy hả hê.

Sẽ thấy đau.

Nhưng lúc này, trong lòng tôi chỉ có một sự bình yên rất nhẹ.

Tôi nói:

“Không. Tôi đã bắt đầu lại rồi. Nhưng không có anh.”

Anh ta nhìn tôi, mắt đỏ lên.

“Em thật sự không còn hận anh sao?”

Tôi suy nghĩ một chút.

“Không hận nữa.”

Ánh mắt anh ta lóe lên một chút hy vọng.

Nhưng tôi nói tiếp:

“Vì hận cũng cần giữ anh trong lòng. Tôi không muốn nữa.”

Nói xong, tôi xách túi rau đi lên lầu.

Sau lưng, anh ta không gọi tôi lại.

Cuộc sống sau ly hôn không phải câu chuyện cổ tích.

Có ngày tôi mệt đến mức chỉ muốn nằm xuống sàn.

Có tháng tiền nhà, học phí, sinh hoạt ép tôi phải tính từng khoản rất kỹ.

Có lần Đường Đường sốt lúc nửa đêm, tôi bế con đi bệnh viện, vừa chờ kết quả xét nghiệm vừa mở điện thoại trả lời email công việc.

Nhưng không một đêm nào, tôi hối hận.

Vì trong căn nhà nhỏ ấy, không ai mắng Đường Đường là con gái thì không đáng được chiều.

Không ai lấy đồ của con bé đi rồi bảo nó đừng tham ăn.

Không ai dùng hai chữ hiếu thuận để ép tôi cúi đầu.

Bữa tối của hai mẹ con có khi chỉ là một nồi canh trứng cà chua và đĩa rau xào, nhưng Đường Đường luôn ăn rất ngon.

Con bé bắt đầu kể chuyện ở lớp nhiều hơn.

Kể hôm nay bạn nhỏ nào khóc.

Kể cô giáo khen tranh của con có màu đẹp.

Kể con muốn sau này học vẽ.

Tôi nghe từng câu, thỉnh thoảng ghi lại những khoản cần tiết kiệm cho lớp vẽ của con.

Lạc Kỳ nói tôi thay đổi rất nhiều.

Không còn kiểu mệt mỏi nhưng luôn nói “không sao” như trước.

Bây giờ, nếu mệt tôi sẽ nói mệt.

Nếu cần giúp, tôi sẽ nhờ.

Nếu không muốn, tôi sẽ từ chối.

Tôi không còn cố làm một người vợ, người con dâu, người mẹ hoàn hảo trong mắt tất cả mọi người.

Tôi chỉ muốn làm một người mẹ đủ vững để con gái không phải sợ mình bị bỏ lại.

Một năm sau, Tết Đoan Ngọ lại đến.

Sáng hôm ấy, Đường Đường dậy rất sớm.

Con bé mặc chiếc tạp dề nhỏ màu vàng, đứng trước cửa phòng tôi, hào hứng gọi:

“Mẹ ơi, hôm nay mình gói bánh ú đúng không?”

Tôi mở mắt, nhìn ánh nắng tràn qua rèm cửa.

Trong thoáng chốc, tôi nhớ đến Tết Đoan Ngọ năm ngoái.

Căn bếp lớn của nhà họ Đặng.

Nồi bánh nghi ngút hơi nước.

Đôi tay đỏ rộp.

Năm mươi chiếc bánh ú bị lấy sạch.

Nước mắt của Đường Đường.

Câu nói của Phan Thục Mai.

Tiếng Đặng Minh Khải trong điện thoại: “Chỉ mấy cái bánh ú thôi, em có cần làm lớn chuyện vậy không?”

Tôi nhắm mắt lại một giây.

Khi mở ra, trước mặt tôi là Đường Đường đang cười.

Căn nhà nhỏ thơm mùi nắng sớm.

Không có tiếng mắng.

Không có người ngồi trên sofa sai khiến.

Không có ai chờ lấy đi phần của con gái tôi.

Tôi ngồi dậy, cười nói:

“Đúng. Hôm nay mình gói bánh ú.”

Năm nay, tôi không gói năm mươi chiếc.

Chỉ gói mười hai chiếc.

Bốn chiếc cho hai mẹ con.

Bốn chiếc gửi về nhà ngoại.

Bốn chiếc tặng cô giáo và Lạc Kỳ.

Nếp đã ngâm từ tối hôm trước. Lá tre được tôi và Đường Đường rửa sạch, xếp ngay ngắn trên rổ. Đậu đỏ nấu mềm, trộn thêm chút đường. Dây lạt màu hồng đặt trong chiếc hộp nhỏ.

Đường Đường ngồi trên ghế con, học tôi gấp lá.

Chiếc bánh đầu tiên của con bé méo xệch, nhân còn lộ ra một chút.

Con bé nhìn tôi, hơi lo:

“Mẹ ơi, xấu quá.”

Tôi cười.

“Không xấu. Đây là bánh ú đầu tiên Đường Đường gói. Rất đẹp.”

Con bé lập tức vui lên.

“Vậy cái này để con ăn.”

“Được.”

“Không ai lấy hả mẹ?”

Tôi nhìn con.

Một năm đã qua, vậy mà câu hỏi ấy vẫn khiến lòng tôi đau nhẹ.

Tôi buộc dây hồng quanh chiếc bánh méo của con.

“Không ai lấy. Bánh của con, con được quyết định.”

Đường Đường cười thật tươi.

Căn bếp nhỏ dần đầy mùi nếp, mùi lá tre. Hơi nước bốc lên, phủ mờ cửa kính. Tôi và Đường Đường ngồi cạnh nhau, một người gói, một người buộc dây. Thỉnh thoảng con bé lại hỏi:

“Mẹ ơi, cái này cho bà ngoại nhé?”

“Mẹ ơi, cô giáo thích nhân đậu đỏ không?”

“Mẹ ơi, dì Lạc Kỳ có ăn được bánh ú không?”

Tôi trả lời từng câu.

Không thấy phiền.

Không thấy mệt.

Đôi tay tôi vẫn có vết chai mỏng.

Khi siết dây lạt, đầu ngón tay vẫn hơi đau.

Nhưng cảm giác đã khác.

Năm ngoái, đôi tay này gói năm mươi chiếc bánh cho một nhà không trân trọng tôi.

Năm nay, đôi tay này chỉ gói mười hai chiếc.

Ít hơn rất nhiều.

Nhưng mỗi chiếc đều có nơi để đến.

Mỗi chiếc đều thuộc về người thật sự trân trọng chúng tôi.

Bánh chín vào gần trưa.

Đường Đường ngồi trước bàn ăn, hai tay chống cằm, mắt sáng rực nhìn tôi bóc chiếc bánh dây hồng đầu tiên cho con.

Hạt nếp mềm, nhân đậu đỏ thơm ngọt. Hơi nóng bốc lên, mùi lá tre lan ra khắp căn bếp nhỏ.

Tôi đặt bánh vào đĩa của con.

“Ăn đi.”

Đường Đường không hỏi có được ăn không.

Không hỏi có đắt không.

Không hỏi bà nội có mắng không.

Con bé cầm thìa nhỏ, xúc một miếng, thổi phù phù rồi đưa vào miệng.

Mắt nó lập tức cong lên.

“Ngon quá mẹ ơi.”

Tôi ngồi đối diện con, nhìn khuôn mặt nhỏ đã hồng hào hơn trước, lòng bỗng mềm đến mức không nói thành lời.

Đường Đường ăn được nửa chiếc thì múc một miếng đưa đến bên miệng tôi.

“Mẹ ăn đi. Bánh này con gói đó.”

Tôi cúi xuống ăn.

Bánh hơi méo.

Nhân hơi ít.

Dây buộc cũng không đều.

Nhưng đó là chiếc bánh ú ngon nhất tôi từng ăn.

Ngoài cửa sổ, nắng đầu hè rơi lên mấy chậu cây ngoài ban công. Gió thổi nhẹ, rèm cửa màu vàng nhạt lay động.

Đường Đường cắn thêm một miếng bánh, khóe miệng dính một hạt nếp nhỏ.

Tôi đưa tay lau cho con.

Con bé ngẩng đầu nhìn tôi, mắt cong cong hỏi:

“Mẹ ơi, sau này năm nào mình cũng gói bánh ú nhé?”

Tôi nhìn con.

Một năm trước, năm mươi chiếc bánh ú tôi gói không chừa lại cho con gái tôi một miếng.

Một năm sau, tôi chỉ gói mười hai chiếc, nhưng chiếc nào cũng thuộc về người thật sự trân trọng chúng tôi.

Tôi lau hạt nếp dính bên khóe miệng con, mỉm cười gật đầu.

“Ừ. Sau này bánh ú của mẹ, trước tiên sẽ để phần con.”